Το «φακελάκι» και το περί στρουθοκαμήλου μύθευμα

Του Θεόδωρου Μουντοκαλάκη
Ομότιμου Καθηγητή Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών
Υπεύθυνος για τη λανθασμένη πληροφορία ότι οι στρουθοκάμηλοι κρύβουν το κεφάλι τους όταν απειλούνται, πιστεύοντας ότι έτσι δεν θα γίνουν αντιληπτές από τον εχθρό τους, είναι ο Ρωμαίος Πλίνιος ο Πρεσβύτερος. Από το μύθευμα του Πλινίου γεννήθηκε ο όρος «στρουθοκαμηλισμός», που ενώ αδικεί το μεγαλύτερο εν ζωή πτηνό, περιγράφει εύστοχα μια γνωστή ανθρώπινη συμπεριφορά: το να προσποιείται κανείς ότι αγνοεί ένα πρόβλημα όταν δεν τολμά να το αντιμετωπίσει.

Στα σύγχρονα λεξικά της ελληνικής γλώσσας, ένας άλλος όρος, ο όρος «φακελάκι» ερμηνεύεται ως «παράνομη χρηματική αμοιβή για την εξασφάλιση καλύτερης ή ταχύτερης εξυπηρέτησης» ή ειδικότερα, ως «παράνομη αμοιβή γιατρού». Αν και το φαινόμενο «ιατρικό φακελάκι» απασχολεί την κοινή γνώμη εδώ και τρεις περίπου δεκαετίες, τα ΜΜΕ θεωρούν ότι εξοφλούν το χρέος τους με το εξαπολύουν μύδρους εναντίον των «επίορκων λειτουργών του Ιπποκράτη», οι ιατρικοί σύλλογοι επικαλούνται την έλλειψη «επώνυμων καταγγελιών» για να δικαιολογούν την αδράνειά τους και οι υπουργοί υγείας επιβάλλουν πού και πού καμιά ποινή, αναζητούν άλλοθι σε «παθογένειες που κληροδότησε το παρελθόν» ή κάνουν έκκληση στους πολίτες για «συνεργασία». Ουδείς τολμά να ασχοληθεί με τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος, δικαιώνοντας έτσι το περί στρουθοκαμήλου μύθευμα του Πλινίου.

Ενδεικτικό της σύγχυσης που επικρατεί είναι το ότι με τον όρο «ιατρικό φακελάκι» νοούνται τόσο το φιλοδώρημα, όσο και η δωροδοκία. Άλλο είναι, όμως, το να ανταμείβεις κάποιον με φιλοδώρημα και άλλο το να τον δωροδοκείς. Το πρώτο είναι ζήτημα αξιοπρέπειας του αποδέκτη του φιλοδωρήματος, το δεύτερο ποινικό αδίκημα που διαπράττεται και από τους δυο συναλλασσόμενους. Φυσικά, τα μεγάλα χρηματικά ποσά δεν δίνονται υπό τύπο φιλοδωρήματος. Δίνονται για δωροδοκία –συνήθως με τη μορφή αμοιβής χειρουργού. Αν και υπάρχουν παραδείγματα ανάλγητων χειρουργών που απαιτούν εκβιαστικά την παράνομη αμοιβή, τις πιο πολλές φορές η αθέμιτη συναλλαγή γίνεται με τη συγκατάθεση αν όχι με πρωτοβουλία του ίδιου του αρρώστου. Για ποιο λόγο, άραγε, ένας άρρωστος ή ένας συγγενής αρρώστου καταφεύγει στη δωροδοκία; Η συνηθισμένη απάντηση –εξαιρετικά υποτιμητική για τους γιατρούς -είναι ότι αυτό γίνεται επειδή πιστεύεται ότι έτσι ο χειρουργός θα προσέξει περισσότερο τον άρρωστο. Στην πραγματικότητα, με τον παράνομο αυτό τρόπο ο άρρωστος κατορθώνει να παρακάμπτει τη λίστα αναμονής και να χειρουργείται όποτε εκείνος θέλει, σε όποιο νοσοκομείο θέλει, από το χειρουργό της αρεσκείας του –πράγμα αδιανόητο για τους χρήστες δημόσιων συστημάτων υγείας άλλων χωρών.

Σε άρθρο σύνταξης μιας εβδομαδιαίας δωρεάν εφημερίδας, ο αρθρογράφος προτείνει την «άμεση αυστηροποίηση (sic) της νομοθεσίας, ώστε οι γιατροί που παίρνουν “φακελάκι“ να χάνουν σε χρόνο ρεκόρ το δικαίωμα άσκησης του επαγγέλματος και να καταλήγουν στη φυλακή». Άραγε, ο συντάκτης αυτού του άρθρου διερωτήθηκε ποτέ για ποιο λόγο, αν δεν υπήρχε το «φακελάκι», ένας ικανός χειρουργός θα συνέχιζε να εργάζεται σε δημόσιο νοσοκομείο με μηνιαίες απολαβές που αντιστοιχούν σε μέρος μόνο του χρηματικού ποσού με το οποίο αμείβεται, για μια και μόνη χειρουργική επέμβαση, ένας εξ ίσου ικανός συνάδελφός του που ασκεί ελεύθερο επάγγελμα;

Η λύση του προβλήματος δεν βρίσκεται, βέβαια, στην αυστηρότερη τιμωρία των ενόχων – όπως οι αυστηρότερες ποινές του κώδικα οδικής κυκλοφορίας δεν περιόρισαν τα τροχαία ατυχήματα. Η λύση που θα διαφύλαττε το κύρος των γιατρών, θα περιόριζε τη φοροδιαφυγή, θα ενίσχυε τους πόρους των δημόσιων νοσοκομείων και θα επέτρεπε τον επί ίσοις όροις ανταγωνισμό τους με τα ιδιωτικά θεραπευτήρια είναι η καθιέρωση ιδιωτικών πτερύγων στα νοσοκομεία του ΕΣΥ -όπως ίσχυε, προ του 1983, για τα μεγάλα νοσοκομεία που λειτουργούσαν ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου. Μια τέτοια λύση δεν είναι εύκολη, αφού προϋποθέτει την απαγκίστρωση από δογματικές αγκυλώσεις. Είναι, όμως, ο μόνος τρόπος για να παύσουμε να στρουθοκαμηλίζουμε ότι όλα μπορούν να διορθωθούν με αναθέματα κατά των «επίορκων» γιατρών ή με εκκλήσεις στο κοινό για «συνεργασία».

Τα «μυστικά» των φαρμάκων

Τα φάρμακα αποτελούν μια εντελώς ιδιαίτερη κατηγορία αγαθών, για τρεις βασικούς λόγους. Ο πρώτος έχει να κάνει με το γεγονός ότι ποιοτικές διαβαθμίσεις δεν είναι αποδεκτές. Το φάρμακο οφείλει πάντα να είναι άριστης ποιότητας. Ο δεύτερος είναι το γεγονός ότι το φάρμακο αντιμετωπίζεται ως δημόσιο αγαθό, προοριζόμενο για την αποκατάσταση ή τη διατήρηση του «πολυτιμότερου αγαθού», της υγείας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υφίστανται πολλά θέματα ασφάλειας και να απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις στον τομέα αυτό. Ο πιο σημαντικός, ωστόσο, λόγος, αφορά το μοναδικό γεγονός ότι ως προϊόντα τα φάρμακα από άλλον επιλέγονται (γιατρός), από άλλον χρησιμοποιούνται (ασθενής) και από άλλον πληρώνονται (ασφαλιστικά ταμεία).
Προφανώς, τα συμφέροντα αυτών δεν συμπίπτουν. Μάλλον αντιτίθενται. Επομένως, η αναζήτηση μιας αποδεκτής από όλες τις πλευρές ισορροπίας, συνιστά το ζητούμενο σε όλα τα ανεπτυγμένα κράτη όπου υπάρχει πρόβλημα φαρμάκων. Στα άλλα κράτη το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν φάρμακα. Οι διαταραχές της ισορροπίας των τριών, φέρνουν συχνά και σχεδόν πάντα δυσμενώς, το φάρμακο στη δημοσιότητα. Καθώς το θέμα είναι ειδικό και σχετικά πολύπλοκο, καθένας κατέχει (;) ένα μικρό τμήμα της αλήθειας, αλλά είναι σίγουρος πως την κατέχει στο σύνολό της. Μερικά παραδείγματα είναι διαφωτιστικά.
Συχνά αναφέρεται ότι οι «φαρμακευτικές δαπάνες» είναι υπέρογκες. Αλλά ως κρατικές δαπάνες αναφέρονται, στην πραγματικότητα, οι πωλήσεις των φαρμακευτικών εταιρειών, οι οποίες είναι διπλάσιες των φαρμακευτικών δαπανών (5 δις το 2009 οι δαπάνες, 9 δις οι πωλήσεις). Συχνά, ακόμα και από υπουργικά χείλη, η Ελλάδα συγκρίνεται, σε ότι αφορά τις δαπάνες, με διάφορες χώρες, όπως π.χ. το Βέλγιο, με βάση τον περίπου ίσο πληθυσμό. Αλλά η σύγκριση είναι άτοπη, γιατί στο Βέλγιο το κράτος συμμετέχει κατά 56% στις δαπάνες, ενώ στην Ελλάδα κατά 73%.
Παρά το γεγονός ότι οι τιμές των φαρμάκων στην Ελλάδα ορίζονται από το κράτος (Υπουργείο Ανάπτυξης), με βάση τις χαμηλότερες τιμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είμαστε μια από τις ακριβότερες χώρες, σε πολλά φάρμακα. Η αντίφαση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις όριζαν τις τιμές και τις παρακολουθούσαν για μια τετραετία. Μετά οι τιμές «πάγωναν» επ’ αόριστο. Όλοι θυμόμαστε τις θριαμβευτικές ανακοινώσεις περί παγώματος των τιμών, οι οποίες προβάλλονταν από τους υπουργούς ως άθλος και από τα ΜΜΕ ως κυβερνητικές επιτυχίες, κυρίως στη μάχη εναντίον των «αδηφάγων πολυεθνικών εταιρειών». Στην πραγματικότητα, ωστόσο, οι τιμές μειώνονταν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, εκτός από την έξυπνη Ελλάδα, στην οποία έμεναν αγέρωχα παγωμένες στην κορυφή! Και αντίστροφα. Τα παγώματα οδήγησαν σε απόσυρση εξαιρετικά και πολύ φθηνά φάρμακα, με αποτέλεσμα να εισάγονται από τον κρατικό ΙΦΕΤ, σε τιμές συχνά δεκαπλάσιες!
Μια άλλη προσέγγιση βρίσκει εξαιρετικά ακριβά τα generics στην Ελλάδα, όπου είχαν τιμή ίση με το 80% εκείνης του πρωτότυπου (σήμερα 72%). Χάρη στην τιμή αυτή, ωστόσο, αναπτύχθηκε η ελληνική φαρμακευτική βιομηχανία και σήμερα είναι υγιής, ισχυρή και εξαγωγική, με μεγάλες και αξιόλογες μονάδες. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Πολλές εταιρείες generics είναι απολύτως αληθές ότι αναπτύσσουν σχέσεις με γιατρούς (ΙΚΑ και ΟΓΑ κυρίως) και προωθούν τα φάρμακά τους αμείβοντας το γιατρό «με το κομμάτι». Αυτό είναι αλήθεια. Ωστόσο, εξίσου αλήθεια είναι και το γεγονός ότι το ΙΚΑ βασίζεται σ’ αυτή την κατάσταση, θεωρώντας την ως έμμεση μισθοδοσία των χιλιάδων υπεράριθμων γιατρών που του φόρτωσαν τα πολιτικά ρουσφέτια και τους οποίους, φυσικά, αδυνατεί να πληρώσει. Η κατάσταση αυτή, της έμμεσης μέσω των προμηθευτών «μισθοδοσίας» εφαρμόζεται σε όλο το ΕΣΥ - εκτός αν πιστεύει κανείς ότι οι διευθυντές των κλινικών στα νοσοκομεία μας, με μισθούς 2.500 ευρώ, μένουν σε αυτά λόγω πατριωτισμού ή αλτρουϊσμού…
Η κυβέρνηση αποφάσισε να δώσει τη μάχη μείωσης της φαρμακευτικής δαπάνης σε δυο πεδία: τις τιμές και τη λίστα. Με τον έλεγχο των τιμών και το νέο τρόπο τιμολόγησης, ελπίζει να μειώσει τις κρατικές δαπάνες κατά 1 δις ετησίως. Αν πετύχει το στόχο της, ωστόσο, η νίκη θα είναι πύρρειος, αφού θα συνοδεύεται από απώλειες εσόδων από ΦΠΑ (180 εκατ.) και φόρους (450 εκατ.). Ταυτοχρόνως, θα χαθούν πάνω από 2.000 θέσεις εργασίας , εκμηδενίζοντας έτσι το όφελος. Η λίστα έχει αποδειχτεί πολλές φορές στο παρελθόν ότι δεν είναι αποτελεσματική - εκτός αν οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων, μέσω περικοπών στις θεραπευτικές επιλογές. Στην περίπτωση αυτή, βέβαια, που είναι και η πιο πιθανή, απλώς η κρατική δαπάνη θα μεταφερθεί στις πλάτες των πολιτών. Με τον τρόπο αυτό ασφαλώς και επιτυγχάνεται μείωση των κρατικών δαπανών σε βάρος, κυρίως, των οικονομικά ασθενέστερων…
Με όλα αυτά, η «μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης» τείνει να γίνει αυτοσκοπός, και τα οφέλη από τα φάρμακα παραβλέπονται πλήρως. Ωστόσο, πολλές διεθνείς μελέτες έχουν αποδείξει ότι δαπάνη στα φάρμακα 1 ευρώ, εξοικονομεί περίπου 6 ευρώ από τις συνολικές δαπάνες υγείας. Για πολλούς ειδικούς τα φάρμακα δεν αποτελούν δαπάνη, αλλά επένδυση. Στη χώρα μας, εξαιτίας της εκτεταμένης διαφθοράς, τείνουν τα χλωρά να καίγονται με τα ξηρά ή, συνηθέστερα, να συσσωρεύονται αναιτίως, ατυχείς και αποτυχημένες ρυθμίσεις…

Πώς να βρεις ένα καλό γιατρό

Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗς ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑΤΡΟΥ

Των Θεόδουλου Παπαβασιλείου-Μιχάλη Πιτσιλίδη

1. Αποφεύγετε συστηματικά τις χειρουργικές ειδικότητες. Επίσκεψη στον χειρουργό, ισοδυναμεί με εθελοντική είσοδο στο χειρουργείο. Κι αυτό, πολύ πιο συχνά απ’ όσο φαντάζεστε, δεν είναι καθόλου απαραίτητο.
2. Αν ο γιατρός δεν σας αφιερώσει χρόνο για τη λήψη πολύ λεπτομερούς ιστορικού, προσωπικού και οικογενειακού, αλλάξτε τον χωρίς δεύτερη σκέψη! Οι πιθανότητες ιατρικού λάθους και ταλαιπωρίας σας με άσκοπες εξετάσεις και θεραπείες, είναι πάρα πολύ υψηλές. Είναι κακός γιατρός.
3. Αν ο γιατρός γράφει φάρμακα και εξετάσεις με χαρακτηριστική ευκολία, αλλάξτε τον. Στην καλύτερη περίπτωση δεν ξέρει τι κάνει, στη χειρότερη ξέρει ότι σας βασανίζει για να κερδίσει χρήματα. Καθόλου σπάνιο επίσης.
4. Αν ο γιατρός χρησιμοποιεί ιατρική ορολογία και σας βομβαρδίζει με τρομακτικές άγνωστες λέξεις, αλλάξτε τον. Αρνείται να επικοινωνήσει μαζί σας κι αυτό, εκτός των άλλων, επιβαρύνει την υγεία και επιβραδύνει την ανάρρωσή σας.
5. Αν ο χειρουργός βιάζεται πολύ να σας οδηγήσει στο χειρουργείο, αλλάξτε τον. Μια ή δυο εβδομάδες, ώστε να πάρετε κι άλλες γνώμες, να ενημερωθείτε από το διαδίκτυο, να ρωτήσετε συγγενείς και φίλους, δεν επηρεάζουν την έκβαση στα μη οξέα περιστατικά. Ο γιατρός που βιάζεται το κάνει για το πορτοφόλι σας, όχι για σας.
6. Αν ο γιατρός σας αποτελεί κινητή έκθεση πολυτελών ειδών και αξεσουάρ, αν ότι φοράει κι ότι κρατάει κραυγάζουν την …επωνυμία τους, αλλάξτε τον. Όχι μόνο γιατί δείχνει την κουλτούρα και τις προτεραιότητές του, αλλά και γιατί θα πρέπει να ενισχύσετε τη συλλογή του.
7. Μη δίνετε στο γιατρό την εντύπωση ότι, προκειμένου για την υγεία, το χρήμα δεν είναι θέμα. Πολύ πιθανό να είναι για κείνον θέμα, οπότε θα ξοδευτείτε πολύ και θα ταλαιπωρηθείτε ακόμα περισσότερο.
8. Να θυμάστε ότι το 90% των νοσημάτων είναι αυτο-ιόμενα και από το υπόλοιπο 10%, για το 90% η ιατρική δεν έχει λύση. Επομένως εκτιμείστε όλως ιδιαιτέρως τον μετριοπαθή γιατρό που αρχικά σας συμβουλεύει κι έπειτα συζητάει μαζί σας τις πιθανές θεραπείες. Στο κάτω κάτω, δώστε …χρόνο στον εαυτό σας να γίνει καλά.
9. Αποφεύγετε τις προσφορές για δωρεάν εξετάσεις και επισκέψεις σε γιατρούς, που παρέχουν σήμερα τόσοι και τόσοι, στον ιδιωτικό τομέα. Μην ξύνεστε στην γκλίτσα του τσοπάνη! Σπάνια θα φύγετε αλώβητοι από τέτοιες διαδικασίες. Στην καλύτερη περίπτωση θα μπλέξετε με φάρμακα, στη χειρότερη θα …χειρουργηθείτε ή θα …συγχωρεθείτε.
10. Αν έχετε κάποιο ειδικό, σχετικά σπάνιο ή σοβαρό πρόβλημα, ιδίως χειρουργικής φύσης, να θυμάστε ότι, παρά τα αντιθέτως λεγόμενα, το εξωτερικό αποτελεί την καλύτερη λύση - συχνά δε και τη φθηνότερη!

Γιατί χρωστάνε τα νοσοκομεία;

Του Μιχάλη Πιτσιλίδη
Τα τριακόσια πενήντα εκατομμύρια ευρώ φτάνει σήμερα το χρέος των νοσοκομείων, προς μια και μόνη ελληνική φαρμακευτική εταιρεία! Μέχρι το τέλος του 2009, τα χρέη τετραετίας προς τις φαρμακευτικές έφταναν περίπου τα 4 δις ευρώ, ενώ άλλα τόσα περίπου συσσωρεύτηκαν, από το 2005 που πραγματοποιήθηκε ο τελευταίος διακανονισμός, στους προμηθευτές επιστημονικού υλικού, συσκευών και αναλωσίμων. Το χρέος αυξάνεται με γρήγορο ρυθμό και η «δημιουργική» λογιστική του διαχείριση έφτασε να επηρεάζει την εικόνα του δημοσιονομικού ελλείμματος, στην Ελλάδα και τις Βρυξέλες.
Όλες οι κυβερνήσεις επιδιώκουν, προκειμένου να τιθασεύσουν το χρέος, να ελέγξουν το «κύκλωμα» των προμηθειών, υποσχόμενες ένα νέο νόμο, λιγότερο ή περισσότερο ανεδαφικό από αυτόν του κ. Δ. Αβραμόπουλου, ο οποίος δεν εφαρμόστηκε ποτέ απλώς γιατί δεν μπορεί να εφαρμοστεί.
Στα νοσοκομεία, με βάση τη σχετική φιλολογία, θεωρείται ότι δρουν τα «πιράνχας», δηλαδή προμηθευτές που λυμαίνονται το δημόσιο χρήμα, εκμεταλλευόμενοι την κρατική γραφειοκρατία και την εκτεταμένη διαφθορά των δημόσιων λειτουργών. Αυτό όντως συμβαίνει, αλλά σε άγνωστη έκταση, όπως σε όλον, άλλωστε το δημόσιο τομέα. Πράγματι, ενώ περίπου 900-1.000 εταιρείες προμηθεύουν τα νοσοκομεία, δεν φθάνουν τις 200 οι «επίσημες» εταιρείες, με δημόσιο πρόσωπο, μέλη των αντίστοιχων επαγγελματικών οργανώσεων, με εθνική ή πολυεθνική δράση. Τι είναι οι άλλες; Πρόκειται συνήθως για εταιρείες-βιτρίνες ιατρών και συγγενών τους, οι οποίες εκμεταλλεύονται την ιατρική παντοδυναμία στα νοσοκομεία, προμηθεύοντάς τα με τα υλικά που «προτιμά» ο γιατρός-συνεταίρος ή κρυφός ιδιοκτήτης ή στενά «συνεργαζόμενος».
Σε πολλές περιπτώσεις, το συμπέρασμα περί πιράνχας εξάγεται π.χ. από τη σύγκριση των τιμών, με τις οποίες προσφέρεται το ίδιο είδος σε κρατικά και ιδιωτικά νοσοκομεία. Η υψηλότερη τιμή προς το δημόσιο έχει πολλές ερμηνείες. Συχνότερα υποκρύπτει σύμβαση χρονομίσθωσης ενός ακριβού μηχανήματος, της οποίας το κόστος έχει - κοινή συναινέσει - μεταφερθεί στα «ακριβά» αναλώσιμα ή αντιδραστήρια. Οφείλεται επίσης στο τραπεζικό κόστος του χρήματος και στις υποχρεώσεις του προμηθευτή (π.χ. 24ωρη τεχνική υποστήριξη ) που τίθενται μόνο στο δημόσιο επειδή οι τεχνικές υπηρεσίες των νοσοκομείων είναι επιπέδου συνοικιακού ηλεκτρολόγου. Τέλος, η τιμή επιβαρύνεται σοβαρά από τις οικονομικές απαιτήσεις που προβάλλουν όλοι όσοι μπορούν, από το γιατρό μέχρι τον υπάλληλο που θα εκδώσει ή όχι την επιταγή πληρωμής του προμηθευτή. Όσοι μπορούν χρηματίζονται όσο μπορούν στα δημόσια νοσοκομεία. Ποιος πληρώνει το κόστος; Αυτή είναι η αλήθεια…


Η πλευρά των εσόδων;
Όπως και να έχει το ζήτημα, οι προμήθειες ανήκουν στο σκέλος των εξόδων, ενώ για τα έσοδα των νοσοκομείων ουδείς ενδιαφέρεται. Είναι προφανές όμως ότι το χρέος είναι το αποτέλεσμα τόσο των αυξημένων εξόδων, όσο και των μειωμένων εσόδων. Ενδεικτικά:
1. Οι τιμές των περισσότερων ιατρικών πράξεων που προσφέρουν τα νοσοκομεία, ισχύουν από το 1991. Για ένα κάταγμα στο χέρι, το νοσοκομείο «χρεώνει» περίπου 15 ευρώ (δυο ακτινογραφίες και γύψο!). Το ποσόν αυτό δεν καλύπτει ούτε την αξία του γύψου.
2. Οι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία εξυπηρετούν φιλικά, γρήγορα και δωρεάν, συγγενείς και φίλους, σε πάσης φύσεως εξετάσεις, χωρίς κανείς να πληρώνει τίποτα. Οι γιατροί χρησιμοποιούν κατά κόρον τα νοσοκομεία και τον εξοπλισμό τους, περίπου ως ιδιωτικά τους ιατρεία.
3. Τα ασφαλιστικά ταμεία χρεώνονται (όταν χρεώνονται…) για τη νοσηλεία των ασφαλισμένων τους, σε συμβολικές τιμές. Το ημερήσιο κλειστό νοσήλιο κινείται μεταξύ 70 και 90 ευρώ, ανάλογα με το είδος της περίθαλψης. Το νοσήλιο αυτό, αν και αντιπροσωπεύει περίπου το 20-40% του πραγματικού, σπανίως πληρώνεται από τα ασφαλιστικά ταμεία, μερικά από τα οποία έχουν κηρύξει παύση πληρωμών για πολλά χρόνια ενώ, παράλληλα, δεν αναφέρουν στους «ισολογισμούς» τους, τα χρέη προς τα νοσοκομεία!
4. Τα νοσοκομεία ασκούν κοινωνική πολιτική π.χ. περιθάλποντας άπορους, κρατούμενους, οικονομικούς μετανάστες, πολιτικούς πρόσφυγες και λοιπούς αναξιοπαθούντες. Ουδείς καταβάλλει τις σχετικές δαπάνες, οι οποίες μεταφράζονται, φυσικά, σε χρέος.
5. Τα νοσοκομεία παρέχουν πολλές υπηρεσίες δωρεάν. Τυπικό παράδειγμα οι υπηρεσίες αιμοδοσίας που εξυπηρετούν δωρεάν και τα ιδιωτικά νοσοκομεία. Η επεξεργασία και διακίνηση μιας μονάδας αίματος, από την αιμοληψία μέχρι τη χορήγηση, κοστίζει πάνω από 220 ευρώ. Είκοσι εκατομμύρια ευρώ ετησίως κοστίζει στα νοσοκομεία η διαχείριση αίματος, μόνο για τους νεφροπαθείς. Φυσικά, ουδείς καλύπτει αυτά τα κόστη.
6. Οι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία είναι δημόσιοι υπάλληλοι και η μισθοδοσία τους βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Όλο και μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης, ωστόσο, μεταφέρεται σταδιακά στα νοσοκομεία, μέσω της πρόσληψης ιδιωτικών συνεργείων για καθαριότητα, εστίαση και φύλαξη ή της κάλυψης κενών θέσεων εργασίας με συμβάσεις. Τα νοσοκομεία πληρώνουν κατά προτεραιότητα όλους αυτούς, τα τρόφιμα και το πετρέλαιο, αφήνοντας απλήρωτους τους προμηθευτές.
7. Τα νοσοκομεία δεν είναι σε θέση να συνεργαστούν με ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες ώστε να εισρεύσει στα ταμεία τους ζεστό χρήμα, επειδή …αδυνατούν να κοστολογήσουν τις υπηρεσίες τους!

Το αυτονόητο συμπέρασμα είναι ότι, παράλληλα με τις προσπάθειες πάταξης της διαφθοράς και ελέγχου των προμηθειών, πρέπει κάποτε να δοθεί εξίσου μεγάλη προσοχή και στο σκέλος των εσόδων. Διαφορετικά, τα νοσοκομεία απλώς θα αναπαράγουν τα χρέη τους, αφού η υστέρηση των εσόδων, σε σχέση με τα έξοδα, οδηγεί πάντα σε χρέη. Δυστυχώς, όμως, τίποτα απολύτως σχετικό δεν περιλαμβάνεται στον προγραμματισμό της νέας κυβέρνησης. Η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας δεν φαίνεται, προς το παρόν, ικανή να συλλάβει το μέγεθος και τις όψεις του προβλήματος.